Συνέδριο για την Ιστορία και τη Λογιοσύνη της Ηπείρου ~ Βορειοηπειρωτικά

Τετάρτη, 27 Φεβρουαρίου 2013

Συνέδριο για την Ιστορία και τη Λογιοσύνη της Ηπείρου

Μεγάλο Πανηπειρωτικό συνέδριο ξεκινάει την Πέμπτη στην ΕΗΜ – Εγκαινιάζεται και η Πινακοθήκη της ΕΗΜ
Οι εργασίες του Α΄ Πανηπειρωτικού Συνεδρίου «Ιστορία-Λογιοσύνη: Η Ήπειρος και τα Ιωάννινα από το 1430 έως το 1913», το οποίο θα πραγματοποιηθεί στην «Αίθουσα Κ. Κατσάρη» της ΕΗΜ, ξεκινάνε την Πέμπτη 28 Φεβρουαρίου και θα διαρκέσουν έως και 3 Μαρτίου. Το συνέδριο που γίνεται και στο πλαίσιο των Ελευθερίων, διοργανώνει το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, η Ε.Η.Μ.με το ΙΜΙΑΧ και το Ίδρυμα Ι. και Ε. Γκανή.
Κατά την έναρξη, χαιρετισμούς θα απευθύνουν ο ΓΓ Αποκεντρωμένης Διοίκησης Ηλίας Θεοδωρίδης, ο Περιφερειάρχης Ηπείρου Αλέξανδρος Καχριμάνης, ο δήμαρχος Ιωαννίνων Φίλιππας Φίλιος, ο πρόεδρος της ΕΗΜ Κωνσταντίνος Βλάχος, ο πρόεδρος του Ιδρύματος Γκανή Ναπολέων Μάργαρης, ενώ θα υπάρξει και ανάγνωση χαιρετισμού του Οικουμενικού Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίου.
Στις 18.00 θα γίνει η έναρξη των εργασιών του συνεδρίου από τον πρύτανη του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Τριαντάφυλλο Αλμπάνη και θα ακολουθήσουν ομιλίες από τους. Κ. Πέτσιο και Γ. Παπαγεωργίου.
Επιπλέον, στις 19.00 θα γίνουν τα εγκαίνια της Πινακοθήκης της Εταιρείας Ηπειρωτικών Μελετών στην οποία συμπεριλαμβάνονται έργα μερικών από τους σπουδαιότερους νεοέλληνες καλλιτέχνες.
Το συνέδριο θα ξεκινήσει με ομιλίες την Παρασκευή 1 Μαρτίου.
Την Eπιστηµονική Eπιτροπή του συνεδρίου, αποτελούν οι: Xρύσα Mαλτέζου Aκαδηµαϊκός, ∆ιευθύντρια του Eλληνικού Iνστιτούτου Bυζαντινών & Mεταβυζαντινών Σπουδών της Bενετίας, Γεώργιος Πλουµίδης Oµότιµος Kαθηγητής του Πανεπιστηµίου Iωαννίνων, Γεώργιος Παπαγεωργίου Kαθηγητής Nεώτερης Eλληνικής Iστορίας
του Πανεπιστηµίου Iωαννίνων, Γεώργιος Σιορόκας τ. Kαθηγητής Nεώτερης Iστορίας, του Πανεπιστηµίου Iωαννίνων και Kωνσταντίνος Θ. Πέτσιος Kαθηγητής Iστορίας της Φιλοσοφίας, Πανεπιστηµίου Iωαννίνων,
Τέλος, την Oργανωτική Eπιτροπή, αποτελούν οι: Γεώργιος Παπαγεωργίου Kαθηγητής Nεώτερης Eλληνικής Iστορίας του Πανεπιστηµίου Iωαννίνων, Kωνσταντίνος Θ. Πέτσιος Kαθηγητής Iστορίας της Φιλοσοφίας
Πανεπιστηµίου Iωαννίνων, Xρήστος Σταυράκος Eπίκ. Kαθηγητής Bυζαντινής Iστορίας, Πανεπιστηµίου Iωαννίνων, Bαρβάρα Παπαδοπούλου Προϊσταµένη 8ης Eφορείας Bυζαντινών Aρχαιοτήτων και Hλίας Σκουλίδας Kαθηγητής Nεώτερης Iστορίας στο TEI Hπείρου.
Η Πινακοθήκη
Η Πινακοθήκη της ΕΗΜ, περιλαμβάνει έργα που προέρχονται από αγορές νεοελλήνων καλλιτεχνών προς την ΕΗΜ αλλά και προσφορές δωρητών με στόχο τον εμπλουτισμό της πινακοθήκης και την ενίσχυση του εκπαιδευτικού της ρόλου στην Ήπειρο.
Ανάμεσα στα έργα της περιλαμβάνει και σπάνια έργα όπως η προσωπογραφία του Παναγιώτη Αραβαντινού από τον κερκυραίο ζωγράφο Χαράλαμπο Παχή, πίνακες σημαντικών καλλιτεχνών των αρχών του 20ου αιώνα όπως του Ουμβέρτου Αργυρού και του Νικόλαου Λύτρα, καθώς και δημιουργίες πιο σύγχρονης αντίληψης ζωγράφων, όπως του Σπύρου Βασιλείου, του Γιάννη Σπυρόπουλου και του Πάρη Πρέκα.
Στην Πινακοθήκη συμπεριλαμβάνονται έργα ηπειρωτών δημιουργούν που βρίσκονται στις συλλογές της ΕΗΜ, ενώ ακόμη στους τοίχους της πινακοθήκης συναντά κανείς σχέδια, χαρακτικά, πίνακες ζωγραφικής, προσωπογραφίες και τοπία, που παρουσιάζουν όλο το εύρος της νεότερης ελληνικής τέχνης και αποδεικνύουν τη συμβολή της ΕΗΜ στην πνευματική και καλλιτεχνική ζωή του τόπου.
Όπως αναφέρει η Ιστορικός Τέχνης Ελένη Μάργαρη στο σημείωμά της για την Πινακοθήκη, τα έργα της συλλογής της ΕΗΜ εκτίθενται μόνιμα πλέον στο Μέγαρό της, συνιστώντας έναν μικρό αλλά πολύτιμο θησαυρό που αναμένει τους φιλότεχνους επισκέπτες να τον ανακαλύψουν.


* Παρασκευή 1 Μαρτίου
Προεδρείο: Hλίας Σκουλίδας, Άρης Yφαντής
9.00 Γεώργιος Νικολάου, Οικονοµική και κοινωνική κατάσταση των καζάδων Άρτας και Πρέβεζας σύµφωνα µε ανέκδοτα υποµνήµατα του προξένου της Γαλλίας στα Ιωάννινα Eugene Poujade (1842-1843)
9.15 Νίκος ∆. Καράµπελας, Η κατάκτηση της Πρέβεζας από τον Μωάµεθ β΄
9.30 Αργύριος Γιαννέλος, Εκβιοµηχάνιση στην Ήπειρο µετά την απελευθέρωση.
Η περίπτωση της Πάργας
9.45 Κατερίνα B. Κορρέ, Συµβολή στην ιστορία του βορηπειρωτικού ελληνισµού
κατά το β΄ µισό του 16ου αιώνα: Ματθαίος Παπαγιάννης
10.00 Γεώργιος Κουντούρης, O εκ Kράψης Iωαννίνων Ιωάσαφ ο Μεγαλοπρεπής,
Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως (1556-1565)
10.15 Πάνος Τζιόβας, Οι προτάσειςτου διδάκτορα της Νοµικής Γ. Ευαγγελίδη για την
εκπαίδευση και τα λάσσα στην Πατριαρχική Εξαρχία Μετσόβου,
στην πόλη και την επαρχία Ιωαννίνων
10.30 Κωνσταντίνος Γιακουµής, ∆υναµική Κέντρου και Περιφέρειας: η Παιδεία στην
Επαρχία ∆ρυϊνουπόλεως και Αργυροκάστρου από τον 16ο αιώνα
έως το 1858
10.45 Συζήτηση, 11.00 - 11.15 Διάλλειμα.
Προεδρείο: ∆ηµήτρης Aποστολόπουλος, Iοκάστη Pίζου
11.15 Μαρία Παππά, Νέες χώρες και εθνική ενσωµάτωση: Το παράδειγµα των Ιωαννίνων
11.30 ∆ηµήτρης ∆ηµητρόπουλος, Τα κατά Γ. Γαζή δεινά του ∆ελβινακίου. Μια ποιητική αφήγηση της ιστορίας
11.45 ∆ηµήτριος Καλούσιος, Ηπειρωτικά Σύµµεικτα από την χειρόγραφη παράδοση, ήτοι βιβλιογράφοι, αργυροχρυσοχόοι, κτίστες, έµποροι, Eπίσκοποι…
12.00 Σπυρίδων Μιχαλέας, Τα προικοσύµφωνα των Ιωαννίνων ως πηγή της νεότερης κοινωνικής και οικονοµικής Ιστορίας
12.15 Ιωάννης Βλαχοστέργιος, Ο οίκο ςτων Μισιαίων. Μια διαδροµή πέντε αιώνων
12.30 Σταύρος Μαµαλούκος, Η αρχιτεκτονική της κατοικίας στην Ήπειρο από τα µέσα του 15ου ως τις αρχές του 20ου αιώνα
12.45 Στέφανος Τσιόδουλος, Το σεράι τουΜουχτάρ πασά στον Μπαχτσέ του Μπαρδάκη στα Ιωάννινα.
13.00 Χρήστος Ζαµπακόλας, Ειδήσεις για την καθηµερινή ζωή στα Ιωάννινα (β΄µισό
17ου - α' µισό 18ου αιώνα)
13.15 Μαίρη Κωστή, Οι φωτογράφοι των Ιωαννίνων µέχρι και την απελευθέρωση
της πόλεως
Προεδρείο: Xρήστος Σταυράκος Kωνσταντίνος Σουέρεφ
17.00 Βαρβάρα Παπαδοπούλου, Το Κάστρο των Ιωαννίνων
17.15 Κρυσταλλία Μαντζανά - Κωνσταντίνος Τσόδουλος: : Η παρρησία µιας βυζαντινής δέσποινας της Ηπείρου στη Μονή του ΜεγάλουΜετεώρου
17.30 Αργυρώ Καραµπερίδη, 15ος αιώνας: Η εποχή της µετάβασης. Με αφορµή
το ξωκκλήσι του Αγίου Νικολάου στην Παλαιογορίτσα Κόνιτσας
17.45 Ιωάννης Χουλιαράς, Μεταβυζαντινή µνηµειακή ζωγραφική στο Λεκανοπέδιο
Ιωαννίνων (16ος - 17ος αι.)
18.00 ∆ηµήτριος Γιαννούλης, Η τιµή του Αρχαγγέλλου Μιχαήλ στην Ήπειρο από
τη Βυζαντινή περίοδο µέχρι σήµερα
18.15 Ιουλία Καππά, Ένα σπίτι πάνω στο Tείχος των Ιωαννίνων- Το σπίτι του Πασά
Καλού
18.30 Βιργινία Μαυρίκα, Georges Scott: ένας Γάλλος ζωγράφοςτων Βαλκανικών Πολέµων
Προεδρείο: Aθανάσιος Γκότοβος, Bαρβάρα Παπαδοπούλου
19.15 Κωνσταντίνος Σουέρεφ, Κωνσταντίνος Καραπάνος (1840-1911) και ∆ωδώνη.
Οι απαρχές της έρευνας
19.30 Γρηγόρης Μανόπουλος, Οι πρώτες ταυτίσεις και έρευνες στη ∆ωδώνη
κατά τον 19ο αιώνα
19.45 Γεωργία Πλιάκου, Η αρχαία πόλη των Ιωαννίνων: µια νέα αρχαιολογική και
τοπογραφική προσέγγιση
20.00 ∆ώρα Mαρκάτου, ∆ηµόσια µνηµεία για την απελευθέρωση των Iωαννίνων
και το ιδεολογικό τους πλαίσιο
20.15 Αγγελική Μάρου, ∆ιαχείρηση µοναστηριακής περιουσίας: Η περίπτωση της
µονής ∆ουρούτης Ιωαννίνων (1865-1902)
20.30 Αθανάσιος Καραθανάσης, Ηπειρώτες στις παραδουνάβιες ηγεµονίες 16ος-
18ος αι.)
20.45 Φλορίν Mαρινέσκου, H Mονή Σαρινδάρι του Bουκουρεστίου, µετόχι της µονής των Πατέρων Ζίτσας
21.00 Κωνσταντίνος Κόµης - Βαγγέλης Τόλης: Από την Ήπειρο στο Αρχιπέλαγος.
Ηπειρώτες εγκατεστηµένοι στην Ερµούπολη (1821-1912)


* Σάββατο 2 Μαρτίου
Προεδρείο: Γεωργία Aποστολοπούλου, Nίκος Aναστασόπουλος
9.00 Βασίλειος ∆ήµου, Η Συµβολή του Οικουµενικού Πατριαρχείου στην διάσωση και διάδοση των Μεγάλων και Σεπτών Παραδόσεων της Εκκλησίας και του Γένους στην Ήπειρο κατά τα δύστηνα χρόνια της Οθωµανοκρατίας (1430-1913)
9.15 Παναγιώτης Μιχαηλάρης, Η εκκλησιαστική πολιτική του Αλή Πασά µε βάση νέα στοιχεία του Αρχείου του
89.30 Χαρίτων Καρανάσιος, Μία ψυχανάλυση του Αλή Πασά στην «ατοµική ανάλυση» του Στέφανου Ξένου (1883)
9.45 Ελένη Κουρµαντζή, Αληπασιάδες
10.00 Θεµιστοκλής Γκόγκας, Όψεις των οικονοµικών της Ελληνικής Εκπαίδευσης
στα Ιωάννινα µέσα από την κίνηση των µισθών των εκπαιδευτικών
10.15 Λάµπρος Φλιτούρης, Η πολιορκία των Ιωαννίνων (1912-1913) µέσα από τις
ανταποκρίσεις του γαλλικού Τύπου
10.30 Σπύρος Πλουµίδης, Ο αντίκτυπος της απελευθέρωσης των Ιωαννίνων (1913) στην ελληνική κοινωνία και εθνική ιδεολογία
Προεδρείο: Γεώργιος Παπαγεωργίου, Άννα Mανδυλαρά
11.15 Παναγιώτης Τσαµάτος, Η δράση της Ηπειρωτικής Εταιρείας και του Ελληνικού Στρατού στην περιοχή Αχέροντα, Φαναρίου και Παραµυθιάς κατά τη διάρκεια του Απελευθερωτικού Αγώνα της Ηπείρου (1912-13)
11.30 Μιχάλης Παντούλας, Ανέκδοτο «µπουγιουρτί» του Κιουταχή για τη µάχη της
Βελτσίστας
11.45 Ιάκωβος Μιχαηλίδης - Ηλίας Σκουλίδας, Το Οθωµανικό Αρχείο Πρωθυπουργίας και το βιλαέτι Ιωαννίνων κατά την ύστερη οθωµανική περίοδο
12.00 Νικόλαος Αναστασόπουλος, Σωµατειακή οργάνωση στα Ιωάννινα κατά την
απελευθερωτική περίοδο
12.15 Απόστολος Μπενάτσης, Η αλληλενέργεια Λογοτεχνίας και Ιστορίας στην Ήπειρο: Από την ιστορικότητα του Παΐσιου του Μικρού ως τη µυθοπλασία του Θανάση Πετσάλη - ∆ιοµήδη
12.30 Maida Massimiliano, Ιστορία και δηµοτικό τραγούδι της Ηπείρου στα ποιήµατα του Κωστή Παλαµά
12.45 Ελευθερία Μαντά, Ήπειρος και Μεγάλη Ιδέα τον 19ο αιώνα
Προεδρείο: Bασίλειος Kύρκος, Eλένη Aγγελοµµάτη- Tσουγκαράκη
17.00 Χρύσα Μαλτέζου, Προικοδοσία και οικογενειακές διενέξεις στα Γιάννενα τον
18ο αιώνα
17.15 Μάχη Αποστολοπούλου, Τα χειρόγραφα της Βήσσανης. Νεότερα στοιχεία
17.30 Βενετία Χατζοπούλου, Άγνωστη παρρησία της Ι.Μ.Αγίου Παντελεήµονος Νήσου και οι Συντεχνίες των Ιωαννίνων
17.45 Απόστολος Γλαβίνας, Ο κληρικός Θεοφάνης Μαυροµµάτης ή Fan Noli
(6.1.1882 - † 13.3.1965)
18.00 Ελένη Κίγκα, Η συµβολή της Ηπείρου στη λεξικογραφία της εποχής του Νεοελληνικού ∆ιαφωτισµού (18ος - 19ος αι.)
18.15 Κώστας Οικονόµου, Τοπωνυµικοί περίπατοι στις όχθες της λίµνης των
Ιωαννίνων
18.30 Απόστολος Παπαϊωάννου, Κοινωνική συγκρότηση, εθνικές διεκδικήσεις και
ιστορική συγκυρία τις παραµονές της απελευθέρωσης των
Ιωαννίνων: Η Εφηµερίδα «Αγών»
Προεδρείο: Kωνσταντίνος Θ. Πέτσιος, Xαρίτωνας Kαρανάσιος
19.15 Ελένη Αγγελοµµάτη - Τσουγκαράκη, Η ανέκδοτη αλληλογραφία του Γιαννιώτη λογίου Λάµπρου Φωτιάδη (1752-1805) πηγή για τον βίο και το έργο του
19.30 Γεώργιος Παναγόπουλος, Ο Ευγένιος Βούλγαρης και η διδασκαλία της θεολογικής επιστήµης στα Ιωάννινα κατά τα µέσα του 18ου αι
19.45 Αρχιµ., ∆ηµήτριος Αργυρός, Η Εκκλησιαστική Εκπαίδευση κατά το β΄ ήµισυ του 19ου αιώνος και η ίδρυση της Σχολής Βελλάς
20.00 Μάρθα Παπαδοπούλου, Οι Κανονισµοί της Ζωσιµαίας Σχολής(1843, 1878,
1892, 1896, 1897) και η δυναµική τους παρέµβαση στις εκπαιδευτικές, διοικητικές και κοινωνικές δοµές
20.15 Παναγιώτης Παπακωνσταντίνου, ΤοΑ΄ Εκπαιδευτικό Συνέδριο «των εν Ηπεί-
ρω διδασκάλων του έτους 1875» στα Ιωάννινα
20.30 Άννα Μανδυλαρά, «Γλέπαµαν την παρέλαση του στρατού µας µε λαχτάρα».
Η απελευθέρωση των Ιωαννίνων ως γιορτή του ελληνικού εθνικού κράτους
21.30 ∆είπνο των Συνέδρων στο εστιατόριο «Φρόντζου Πολιτεία» (Λόφος E.H.M.)


* Kυριακή 3 Mαρτίου
Προεδρείο: Xρύσα Mαλτέζου, Aπόστολος Γλαβίνας
10.30 Michael Grünbart, Leaders in captivity - new patterns in late Byzantine
politics
10.45 Χρήστος Σταυράκος, Τα µνηµεία της ευρύτερης περιοχής των Ιωαννίνων ως
ιστορική πηγή κατά τους πρώτους αιώνες της Οθωµανοκρατίας
11.00 Γεωργία Αποστολοπούλου, Το Μαντείο της ∆ωδώνης στη φιλοσοφική ερµηνεία του Hegel
11.15 ∆ηµήτριος Τριανταφυλλόπουλος, Σκλαβιά και αντίσταση στην τουρκοκρατούµενη Ήπειρο. Η µαρτυρία της τέχνης της
11.30 Αθανάσιος Γκότοβος, Παιδεία καιταυτότητες:τα πολυεθνικά Γιάννενα της Οθωµανικής εποχής
11.45 Γεώργιος Πλουµίδης, Ήπειρος και Bενετία
12.00 Βασίλειος Κύρκος, Η διδασκαλία του Βούλγαρη στη Μαρουτσαία Σχολή
12.15 Κώστας Π. Βλάχος, Παραβατική συµπεριφορά και έλεγχος µαθητών της Ζωσιµαίας Σχολής κατά τα τέλη του 19ου - αρχές 20ου αι.
12.30 Συζήτηση
12.45 Γεώργιος Παπαγεωργίου - Kωνσταντίνος Θ. Πέτσιος: Συµπεράσµατα - Απολογισµός των εργασιών του Συνεδρίου.

 ΦΙΛΗΜΩΝ ΚΑΡΑΜΗΤΣΟΣ από τα Πρωινά Νέα