ΑΛΒΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΒΟΡΕΙΟΗΠΕΙΡΩΤΙΚΩΝ ΠΑΡΑΛΙΩΝ ~ Βορειοηπειρωτικά

Κυριακή, 2 Σεπτεμβρίου 2012

ΑΛΒΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΒΟΡΕΙΟΗΠΕΙΡΩΤΙΚΩΝ ΠΑΡΑΛΙΩΝ

ΘΩΜΑΪΣ ΠΑΡΙΑΝΟΥ 
για την εφημερίδα ΣΤΟΧΟΣ

«Ενός κακού μύρια έπονται», έλεγαν οι αρχαίοι ημών πρόγονοι. Στην προκειμένη περίπτωση μιλάμε για την αρπαγή της γης των Βορειοηπειρωτών από τις Αλβανικές αρχές, με μαφιόζικες μεθοδεύσεις, στα πλαίσια της επιστροφής των περιουσιών των κατοίκων της Αλβανικής επικράτειας, που τις είχε κρατικοποιήσει το κομμουνιστικό καθεστώς του Χότζα. Για τον σκοπό αυτόν, ιδρύθηκε η Επιτροπή για την Επιστροφή των Περιουσιών («Komisioni i kthimit te pronave»), από την κυβέρνηση Μπερίσα, αλλά ο απώτερος σκοπός της ήταν να έχει αμεσότερο έλεγχο στο περιουσιακό ζήτημα.

από την εισβολή των Αλβανικών ΜΑΤ στη Νίβιτσα
Η σοβαρότερη αρπαγή, οι συνέπειες της οποίος 'βγαίνουν' σήμερα, είναι η αρπαγή των παραλίων περιοχών της Βορείου Ηπείρου και η δημιουργία της Αλβανικής Ριβ(ι)έρας', με τον πλήρη παραγκωνισμό των Βορειοηπειρωτών. Το χρονικό της αρπαγής αρχίζει από το 2004, όταν η αλβανική κυβέρνηση μίσθωσε για 99 έτη παραλιακή έκταση 700 στρεμμάτων στην κατασκευαστική εταιρεία «Riviera», χωρίς να ρωτήσει τους νόμιμους ιδιοκτήτες της γης, οι οποίοι είναι 120 και πλέον Βορειοηπειρώτες, καθώς και η Ορθόδοξη Εκκλησία. Επενδυτικό ενδιαφέρον και διάθεση συνεργασίας είχε δείξει τότε και η Παγκόσμια Τράπεζα (κρατείστε το αυτό!!!). Ακολούθησε ένα δικαστικό θρίλερ, ανάμεσα στους νόμιμους ιδιοκτήτες και τα αλβανικά δικαστήρια που απέρριπταν την υπόθεσή τους. Υπόψη ότι επικεφαλής της Επιτροπής για την Επιστροφή είναι ο γαμπρός του πρωθυπουργού Γιαμαρμπέρ Μαλτέζι. Η πρώτη σύγκρουση μεταξύ Βορειοηπειρωτών ιδιοκτητών και Αλβανών καταπατητών γίνεται στην παραλία της Κακομαίας (που είναι ιδιοκτησία των Νιβιτσιωτών) το πρωί της 6ης Νοέμβριου 2008. Ένα κονβόι από 5 φορτηγά της «Riviera», που μεταφέρουν οικοδομικά υλικά και υλικά περίφραξης, κατευθύνεται προς την περιοχή της Κακομαίας, αλλά το πλήθος των διαμαρτυρόμενων κατοίκων τους κλείνει τον δρόμο. Μετά, μπήκαν στον χορό αστυνομικοί, σεκιουριτάδες της εταιρείας (πρώην ΠΟΙΝΙΚΟΙ κρατούμενοι) και μέχρι τον Ιανουάριο του 2009 η κατάσταση συνεχίζεται με απειλές, ξυλοδαρμούς, συλλήψεις και φυλακίσεις των Βορειοηπειρωτών που αντιστέκονται.. Παράλληλα, από τον Ιούλιο του 2008, είχαμε και την υπόθεση Αναστάς Τσάνη (κατοίκου Τιράνων), ο οποίος είχε καταφέρει, με πλαστά ιδιοκτησιακά έγγραφα και δικαστική απόφαση, να του επιδοθεί έκταση, η οποία ανήκει σε 150 διαφορετικές οικογένειες Ελλήνων Χειμαρριωτών. Εδώ όμως συνάντησε την αντίσταση του τότε Δήμαρχου της Χείμαρρος κ. Βασίλη Μπολάνου, ο οποίος ξεκίνησε δικαστικό αγώνα ενάντια σε αυτή τη μεθόδευση που αποτελούσε έργο κορυφαίων στελεχών του κυβερνώντος Δημοκρατικού Κόμματος. Παράλληλα, ο Βασίλης Μπολάνος δήλωσε αποφασισμένος πάει την υπόθεση μέχρι το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο.

Και το κερασάκι στην τούρτα; Από τις 14-17/1/2009 στη Βουλή των Ελλήνων συζητήθηκε νομοσχέδιο του ΥΠ.ΕΞ. για την κύρωση της ένταξης της Αλβανίας στο ΝΑΤΟ και την προώθηση της σύνδεσής με την Ε.Ε. Τελικά αυτά υπερψηφίσθηκαν από Ν.Δ. και ΠΑ.ΣΟ.Κ. Εντωμεταξύ, έξω από την Βουλή γίνονταν μεγάλες συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας για τα γεγονότα στην Βόρειο Ήπειρο, στα οποία αναφέρθηκαν ΜΟΝΟ οι βουλευτές του ΛΑ.Ο.Σ. ενώ τα άλλα κοινοβουλευτικά τότε κόμματα τήρησαν σιγήν ιχθύος και πριν και μετά την ψηφοφορία, ούτε καν μία αναφορά ή ένα διάβημα!!!

Και αυτήν την εβδομάδα, βλέπουμε ότι το θέμα της "Αλβανικής Ριβ(ι)έρας" απασχολεί τον ξένο Τύπο, από τον οποίον αλιεύσαμε το ακόλουθο άρθρο.

Πάντως, εμείς έχουμε να προσθέσουμε ότι, στα τέλη Ιουνίου που επισκεφθήκαμε την Νίβιτσα, πληροφορηθήκαμε από τους κατοίκους ότι εξακολουθούν να παραμένουν στην παραλία της Κακομαίας Αλβανοί φρουροί, οπλισμένοι με καλάσνικοφ και να μην επιτρέπουν σε κανέναν να πλησιάσει, ούτε καν για να πάει να προσκυνήσει στο Βυζαντινό μοναστήρι που υπάρχει στην περιοχή.

ΤΑ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΠΕΤΡΙΝΑ ΣΠΙΤΙΑ ΤΗΣ ΑΛΒΑΝΙΑΣ ΠΕΡΙΜΕΝΟΥΝ ΝΕΑ ΜΙΣΘΩΣΗ ΖΩΗΣ

Δύο μελέτες που χρηματοδοτούνται από την Παγκόσμια Τράπεζα στοχεύουν στο να διατηρηθεί η παραδοσιακή αρχιτεκτονική στην RIV(I)ERA της ΑΛΒΑΝΙΑΣ -αν και οι ντόπιοι αμφιβάλλουν ότι τέτοιες μελέτες μπορούν να ξαναχτίσουν, με βάση την από καιρό χαμένη έννοια της συλλογικής προσπάθειας..
Το  χωριό Βουνο

Το χωριό Βοΰνο χτίστηκε με αμφιθεατρική μορφή στις πλαγιές του όρους Τσίκα, πάνω στην εθνική οδό που συνδέει τους Δρυμάδες με την πόλη της Χείμαρρος, αποτελεί δε ένα φυσικό πανόραμα στους λόφους που είναι γεμάτοι με ελαιώνες, με θέα το Ιόνιο πέλαγος. Το χωριό βρίσκεται 176 μέτρα πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας και αποτελεί μία συλλογή από πέτρινα σπίτια και στενά πλακόστρωτα σοκάκια που μοιάζουν με λαβύρινθο στην πλαγιά του βουνού. Τα πλακόστρωτα σοκάκια εκτείνονται κάτω από έντεχνα κτισμένους πέτρινους θόλους που συνδέουν διώροφα ή τριώροφα σπίτια, τα οποία ο Βρετανός ποιητής και περιηγητής Edwar Lear περιέγραψε ότι δίνουν την αίσθηση Βενετσιάνικων παλατιών (Venetian Palazzi).

Τα σπίτια του χωριού είναι σχεδόν 200 ετών και ένα από αυτά χτίστηκε το 1783. Ο Arqile Varfi, ο τοπικός ταχυδρόμος μέχρι πριν λίγους μήνες, πριν κλείσει το γραφείο, λέει ότι το χωριό χτίστηκε μετά τον θάνατο του εθνικού ήρωα της Αλβανίας Σκεντέρμπεη (Skenderbeg), ο οποίος πολέμησε τους εισβολείς Οθωμανούς Τούρκους τον 15ο αιώνα και παραμένει ο πυλώνας της εθνικής μυθολογίας της χώρας.

Ο Varfi, η οικογένεια του οποίου μετακόμισε στο Βούνο στις αρχές της δεκαετίας του 60, κατά την διάρκεια της Αλβανικής εκδοχής της Μαοϊκής Πολιτιστικής Επανάστασης, νοιώθει υπερήφανος να υπογραμμίζει ότι, από τις αρχές του 20ου αιώνα, το χωριό είχε ένα περίπλοκο σύστημα αποχέτευσης, το οποίο χρησιμοποιείται ακόμα και σήμερα «Το χωριό κτίστηκε με εργασίες της κοινότητας, που συχνά τις οργάνωναν άτομα που είχαν ευρύτερους οικογενειακούς δεσμούς, και μόνο ο αρχιεργολαβος πληρωνόταν» λέει.

Τα σπίτια του Βούνου, με παχείς πέτρινους τοίχους και ψηλά παράθυρα, είναι κάποια από τα ωραιότερα δείγματα του παραδοσιακού ρυθμού των χωριών της Αλβανικής Ριβ(ι)έρα. Καμένα από τις Γερμανικές Δυνάμεις Κατοχής κατά τον 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο, κάποια κατοικήσιμα τμήματα των σπιτιών στο χωριό βρίσκονται εγκαταλελειμμένα και δεν έχουν κατοικηθεί για περισσότερο από μισό αιώνα. Επειδή οι περισσότεροι νέοι τότε έλαβαν μέρος στην αντίσταση μαζί με τους παρτιζάνους, όταν τελείωσε ο πόλεμος εκπαιδεύτηκαν στο Ανατολικό Μπλοκ και το χωριό έβγαλε έναν μεγάλο αριθμό συγγραφέων, ποιητών, δημοσιογράφων και υψηλόβαθμων κομμουνιστών γραφειοκρατών, οι οποίοι άλλαξαν τόπο κατοικίας και δεν ξαναγύρισαν στα σπίτια τους.
Το κάστρο της Χειμάρρας

Ο Varfi θυμάται ότι πριν τον πόλεμο, το χωριό είχε περισσότερο από 2000 ψυχές και τώρα απομένουν λιγότερο από 200. Οι περισσότεροι από αυτούς, που απέμειναν μετά τον πόλεμο ή εκτοπίστηκαν στο χωριό κατά την διάρκεια της κομμουνιστικής εποχής, μετανάστευσαν στην Ελλάδα μετά την πτώση του κομμουνιστικού καθεστώτος, σε αναζήτηση εργασίας. Κατά ειρωνικό τρόπο, εξ αιτίας των πληγών αυτού του πολέμου, της μετανάστευσης και της πολιτικής, το Βούνο παρέμεινε ως κοινότητα / χωριό και ένα σημαντικό μέρος της παραδοσιακής αρχιτεκτονικής κληρονομιάς παραμένει άθικτο, μια και λίγα πράγματα κτίστηκαν στο χωριό εδώ και δεκαετίες. Παρόμοια πέτρινα σπίτια κτίστηκαν στους Δρυμάδες, Πίκερας, Κηπαρό, Ηλία/Λιάτες και στο παλαιό τμήμα της Χεμάρρας.

Τωρα, δύο μελέτες από το Υπουργείο Δημοσίων Έργων της Αλβανίας που χρηματοδοτεί η Παγκόσμια Τράπεζα αποσκοπούν να επενδύσουν στην ανοικοδόμηση αυτών των σπιτιών, με σκοπό να διασώσουν την αρχιτεκτονική τους κληρονομιά και να μετατρέψουν ένα μέρος αυτών σε (πανσιόν) Bed & Breakfast (Κρεββάτι και Πρωινό), πράγμα που θα δώσει μια αυθεντική αίσθηση στον τομέα του εγχώριου τουρισμού. Η μελέτη Roofs and Facades(Στέγες και Προσόψεις) αναμένεται ότι θα χρηματοδοτήσει μέρος του κόστους της εξωτερικής κατασκευής 75 σπιτιών, ενώ 25 άλλα επίσης θα ανακαινισθούν εσωτερικά, δια μέσου της μελέτης Bed & Breakfast. Εξειδικευμένες αρχιτεκτονικές εταιρείες, συμβεβλημένες με το Υπουργείο Δημοσίων Έργων, θα καταρτίσουν τις μελέτες για να βοηθήσουν τις εργασίες επισκευής των στεγών και την διατήρηση των προσόψεων.

«Οργανικά ενταγμένα στο τοπίο, τα παραδοσιακά χωριά της περιοχής σχηματίζουν μία μοναδική έκφραση της παραδοσιακής αρχιτεκτονικής, που διακρίνεται για τις τοποθεσίες της και την χρήση των τοπικών δομικών υλικών», λέει η παρουσίαση της μελέτης. «Τα οπτικά χαρακτηριστικά αυτών των χωριών είναι ένα αναγκαίο μέρος του ελκυστικού τοπίου της περιοχής, αλλά βρίσκονται σε κίνδυνο να ερειπωθούν, εάν οι τοπικές οικοδομικές συνθήκες και τα υλικά εγκαταλειφθούν για χάρη των διεθνών οικοδομικών τεχνοτροπιών και μοντέρνων δομικών υλικών», προειδοποιεί.

Όλα τα σπίτια στο Βούνο δεν είναι όπως ήταν κάποτε. Μερικά σπίτια έχουν ξαναχτιστεί, χρησιμοποιώντας μοντέρνα δομικά υλικά, τα οποία είναι πολύ φτηνότερα από το παραδοσιακό πέτρινο υλικό που χρησιμοποιήθηκε όταν πρωτοκτίστηκαν.

Ο Viro Andoni, η οικογένεια του οποίου είχε τις οικογενειακές της ρίζες στο Βούνο για εκατοντάδες χρόνια, λέει ότι αν είχε την οικονομική δυνατότητα θα είχε ανακαινίσει το σπίτι του με τον παλιό τρόπο, αλλά δεν μπορούσε να τα καταφέρει μόνος.

«Αν είχα πάρει βοήθεια από το κράτος, θα το είχα ξαναχτίσει, χρησιμοποιώντας πέτρινο υλικό», λέει ο 63χρονος, ο οποίος έζησε 15 χρόνια ως πολιτικός κρατούμενος στις διαβόητες φυλακές Spac, στο βόρειο τμήμα της Mirdita. Φυλακισμένος το 1972 για προδοσία, επειδή προσπάθησε να δραπετεύσει στην Ελλάδα, επέστρεψε στο σπίτι του για να κάνει οικογένεια. Ο Andoni, ο οποίος έχασε το ένα πόδι του, εξ αιτίας της εξαντλητικής εργασίας στα ορυχεία χαλκού του Spac, λέει ότι είναι οδυνηρό να βλέπει το χωριό του να καταρρέει.

«Αυτό το χωριό έχει την πιο καλή υποδομή στην (νότια) ακτή, αλλά όσο πάει και χειροτερεύει, επειδή δεν υπάρχει κανείς να το συντηρήσει». Θυμάται ότι, στις παλιές ημέρες, το να χτίσεις ένα σπίτι δεν ήταν μία ατομική πράξη αλλά μία συλλογική προσπάθεια, στην οποίον όλοι στο χωριό έπαιρναν μέρος, βοηθώντας με όποιο τρόπο μπορούσαν, από το να προσφέρουν δωρεάν εργασία μέχρι να μεταφέρουν τα δομικά υλικά. «Την μία μέρα δούλευες στο σπίτι σου και την επόμενη στο σπίτι του γείτονά σου», λέει ο Andoni, προσθέτοντας ότι αυτό που τον πονάει περισσότερο είναι ότι αυτή η αίσθηση της συλλογικής προσπάθειας έχει χαθεί για πάντα”.